» Język migowy

Język migowy oczywiście jest głównie używany przez osoby, które mówiąc najogólniej mają problem ze słuchem, czyli osoby, u których wystąpiło uszkodzenie słuchu w stopniu znacznie utrudniającym lub całkowicie uniemożliwiającym odbiór mowy drogą wyłącznie słuchową. Jednak to niekompletne sformułowanie nie odzwierciedla całego zagadnienia, ponieważ możemy wyróżnić trzy odrębne grupy osób: GŁUCHONIEMY - osoba, która na skutek głuchoty nie rozumie i nie używa mowy.

SŁABOSŁYSZĄCY - osoba, która ma trudności z rozumieniem mowy bez użycia aparatu słuchowego, lecz rozumie ją bez pomocy wzroku w szczególnie sprzyjających warunkach lub przy pomocy aparatu słuchowego,

GŁUCHY - osoba, która bez pomocy wzroku nie jest wstanie rozumieć mowy nawet przy użyciu aparatu słuchowego, ale ma zachowaną lub ukształtowaną mowę,Ocenia się, że liczba osób z uszkodzonym słuchem pozwalającym przypisać ich do któreś z trzech powyższych grup to ok. 0,7% - 2% populacji. Nie jest to, więc mała grupa osób. Język migowy umożliwia nawiązanie kontaktu (rozmowy) przy pomocy gestów wykonywanych rękami/dłońmi. Pełniejsza definicja brzmi następująco:

Język migowy jest to zbiór konwencjonalnych znaków gestykulacyjnych (zwanych znakami migowymi) określających poszczególne litery, liczby lub całe słowa (a czasem nawet krótkie zwroty), przy czym elementem charakterystycznym dla danego znaku jest zarówno układ palców i dłoni u obu rąk, położenie rąk w stosunku do ciała oraz ruch wchodzący w skład całości znaku. Jak wynika z tej definicji, w języku migowym występują nie tylko znaki określające całe pojęcia słowne (tzw. znaki migowe ideograficzne), lecz również znaki określające poszczególne litery (zaliczane do znaków migowych daktylograficznych). Tak, więc na język migowy składają się dwie odrębne grupy znaków. Poniżej możecie znaleźć więcej informacji tych grupach jak i samych znakach i oczywiście, co najważniejsze znajdziecie tam również informacje jak wyglądają i jak się ich szybko nauczyć.

Język migowy jest oczywiście najlepszą formą kontaktu z osobą z uszkodzonym narządem słuchu i trudno tu przecenić jego znajomość w pracy z różnymi grupami dzieci. Jednak jego zastosowanie jest o wiele szersze i dotyczy w szczególności pracy z najmłodszymi dziećmi. Podczas organizowania gier, zabaw i zajęć często konieczne jest uzgodnienie pomiędzy kadrą, co dalej robimy. Tylko jak to zrobić by siedzące obok dzieci nie wiedziały, co uzgadniamy. Odpowiedz jest prosta - użyć języka migowego. Pozwoli Wam to na szybka i dyskretną wymianę zdań na dany temat i to bez informowania osób trzecich. Jedyna możliwością odgadnięcia, o czym rozmawiacie jest to, że jedno z dzieci zna język migowy i oczywiście w tedy cały plan idzie w łeb :-( Jednak możliwość, że któreś z tak małych dzieci nauczyło się "migać" przez przypadek jest dość małe a Wy jesteście wstanie to w miarę szybko odkryć i dostosować plan do nowej sytuacji.

CO I JAK CZYLI PODSTAWY JĘZYKA MIGOWEGO

Poznaliście już niektóre ważne dla zrozumienia tematu definicje i pojęcia. Teraz zabierzemy się do bardziej szczegółowego poznania tej ciekawej i wbrew poglądowej opinii nietrudnej formy komunikowania się z innymi ludźmi. Jak wspominaliśmy język migowy dzieli się na dwie podstawowe grupy znaków: znaki daktylograficzne (daktylogramy) i znaki ideograficzne (ideogramy). Poniżej znajdziecie opis tych grup i ich zastosowanie oraz znaczenie w języku migowym. Klikając na odpowiednie linki przeniesiecie się w miejsca gdzie znajdziecie przedstawione graficznie znaki wraz z opisem jak je prawidłowo pokazywać.

DAKTYLOGRAFIA

Pojęcie daktylografii obejmuje cały szereg grup znaków migowych określających litery lub liczby budowanych bezpośrednio na alfabecie palcowym. Do grup tych należą:

ELEMENTY DAKTYLOGRAFII
polski alfabet palcowy, czyli znaki migowe określające litery i niektóre diagrafy,
znaki określające liczebniki główne,
znaki określające liczebniki porządkowe,
znaki określające ułamki zwykłe i dziesiętne,
znaki określające działania arytmetyczne,
znaki określające niektóre miana,
znaki określające wyrazy jednoliterowe,
znaki określające znaki interpunkcyjne.
Etymologicznie daktylografia oznacza "pisanie palcami", czyli wykorzystywanie palców do przekazywania informacji. Metoda ta była już wykorzystywana z powodzeniem w bardzo dalekiej przeszłości jako nośnik informacji liczbowej. Warto również wspomnieć, iż liczenie na palcach było zaczątkiem znanego wszystkim systemu dziesiątkowego i jak pokazało doświadczenie jest bardzo praktycznym rozwiązaniem, które funkcjonuje nawet do dnia dzisiejszego w niektórych mniej rozwiniętych plemionach.
Łatwo zauważyć, iż daktylografia składa się z kilku elementów, jednak nie obejmuje swoim zakresem znacznie większej grupy znaków migowych ideograficznych. Daktylogramy wykorzystywane są jako uzupełnienie wypowiedzi, głownie w przypadku przekazywania imion własnych.

Kilka definicji słownikowych.
DAKTYLOGRAFIA (gr. dáktylos - palec, gráphö - piszę, opisuję)
Dział języka migowego obejmujący alfabety palcowe oraz znaki migowe odpowiadające pojęciom liczbowym, znakom działań arytmetycznych, niektórym mianom i wyrazom jednoliterowym oraz znakom interpunkcyjnym.

DAKTYLOGRAM (gr. dáktylos - palec, grámma - zapis)
Znak migowy wchodzący w skład daktylografii (określający literę, liczbę, znak działania arytmetycznego, znak interpunkcyjny itp.).

DIGRAF
Dwuznak, zestaw dwóch liter odpowiadający jednej głosce np. "sz", "cz", "rz".

IDEOGRAFIA

Znaki ideograficzne stanowią podstawową cześć języka migowego. W praktyce ideogramy są najczęściej używaną grupą znaków, a więc nie powinna Was zaskoczyć informacja, iż są również najliczniejsza grupa liczącą kilka tysięcy znaków. Charakterystyczną cecha tych znaków jest dynamika, czyli występowanie w znaku elementu ruchu. Dynamikę możemy odnaleźć również w niektórych znakach daktylograficznych jednak prawie połowa z nich to znaki statyczne. Również samo pojęcie dynamiki w znakach ideograficznych różni się zdecydowanie gdyż nie jest to już prosty ruch ograniczający się do przemieszczania całego układu, a również zmianę układu palców w trakcie wykonywania ruch. Mimo to w tej grupie znajdziecie również kilka wyjątków od reguły np. dom, stanowisko, stolica są znakami statycznymi. Dodatkowo znaki ideograficzne prezentowane są zdecydowanie szerzej niż daktylogramy. Pole prezentacji obejmuje rozpiętość ok. 1 metra w poziomie i przestrzeń od ud ponad głowę w pionie.
Z tego, co widać ideogramy są bardzo obszernymi znakami, zarówno pod względem prezentacji jak i treści, którą niosą. Trudno się jednak dziwić takiemu stanu rzeczy. Spróbujcie wyobrazić Sobie jak pokazujecie komuś na migi jakieś słowo, zanim Wasz "słuchacz" odgadnie, o co chodzi minie trochę czasu. Oczywiście trudność rośnie wraz z ilością przekazywanych słów a połączenie ich w składne zdanie wydaje się być barierą nie do przejścia.
Widzicie, więc jak dopracowane muszą być poszczególne znaki języka migowego by nie mylić jednego znaku z drugim. W przeciwnym razie zamiast rozmowy w języku migowym otrzymalibyśmy coś na kształt bardzo skomplikowanej gry w kalambury ;-)

Znaki ideograficzne zawierają wiele elementów ruchowych, które utrudniają przekazanie za pomocą rysunku i opisu sensu i sposobu przekazywania znaku migowego. Z tego właśnie powodu mamy drobny problem z wymyśleniem odpowiedniego sposobu prezentacji tych znaków. Postaramy się oczywiście coś wymyślić, lecz do tego momentu pozostają Wam inne źródła informacji na ten temat :-(

Kilka definicji słownikowych.
IDEOGRAFIA (gr. idéa - wyobrażenie, pojęcie, gráphö - piszę, opisuję)
Dział języka migowego obejmujący zestaw znaków migowych odpowiadających poszczególnym wyrazom (czasem także krótkim dwuwyrazowym zwrotom np. "nie mam", "nie wiem" itp.).

IDEOGRAM (gr. idéa - wyobrażenie, pojęcie, grámma - zapis)
Znak migowy wchodzący w skład ideografii, posiadający określone znaczenie pojęciowe (odpowiadający wyrazowi lub grupie wyrazów, bądź zwrotowi).

Źródło: zefir.cs.net.pl