» Obyczaje i policja. Język migowy bez tajemnic

Migają na kursie, powtarzają znaki w domach i na służbie. Wrocławscy policjanci rozmawiają już z głuchoniemymi bez pomocy tłumacza. Sierżant sztabowy Wiktor Kujawiński rozumie, gdy osoba niesłysząca pokazuje, że potrzebuje pomocy. Podobnie jak mł. aspirant Mariusz Nacewicz, szef III rewiru dzielnicowych na Starym Mieście. Najpierw dłonią celuje w swoją klatkę piersiową, potem składa ręce jak do modlitwy, a potem jedną dłonią podnosi drugą ustawioną kantem, jakby ją podtrzymywał. - To oznacza, że człowiek potrzebuje pomocy - mówią wspólnie policjanci.

Miganie ćwiczą w domu, niekiedy z własnymi dziećmi. - Na odprawach czasem żartujemy w miganym, a koledzy nie wiedzą, o co chodzi - śmieje się aspirant Nacewicz. Razem z dwójką innych kolegów - dzielnicowych z komisariatu Wrocław Stare Miasto - w grudniu skończyli kurs języka migowego. Wszyscy zgłosili się sami, na ochotnika. W ciągu dwuipółmiesięcznego szkolenia opanowali prawie 500 znaków. No i oczywiście nauczyli się migać, czyli układać całe zdania, zadawać pytania i odpowiadać na nie.

Pokonać gest Kozakiewicza

Malutka sala, na ustawionych gęsto krzesłach siedzą pracownicy opieki społecznej, wolontariusze i mundurowi. Przyglądają się w skupieniu drobnej starszej pani, jak składa palce i układa dłonie - \"Nie-e ma-am pra-cy, doomu - i - nie - mam - chleba\" - sylabizuje Krystyna Marszałek, tłumacz języka migowego, która prowadzi szkolenie. Jednocześnie kreśli w powietrzu znaki. Kursanci cierpliwie powtarzają jej słowa i naśladują gesty, niektórzy machają nieporadnie rękoma. \"Warszawa, Wrocław, Darłówek (kobieta udaje, że coś drze), miasto, wieś, mama, tata, dom, dni tygodnia\" - te wyrazy nie stwarzają im problemów. - A teraz zdanie \"pokonać trudności\". Uważajcie, aby nie wykonywać gestu Kozakiewicza - napomina instruktorka, a sala wybucha śmiechem. Jeszcze weselej robi się, gdy każe im rozszyfrować i powtórzyć zdania: \"proszę, dać łapówkę\" i \"nie chcę łapówki\". Niektóre zdania są łatwe do zapamiętania, np. opiekować się (dłońmi jakby głaszcze się kulę) czy choinka (w powietrzu rysuje się drzewko iglaste).

- Ważne jest, aby migając, normalnie mówić, bo bardzo dużo osób niesłyszących czyta z ruchu warg. Poza tym głusi, choć to wyda się dziwne, mają wspaniałe poczucie rytmu - przekonuje Krystyna Marszałek. Jako tłumacz ma dużo pracy, bo towarzyszy niesłyszącym i niemym nie tylko na policji, ale również w prokuraturze, sądzie czy u biegłych psychologów i lekarzy.

- Kiedyś w nocy wezwano mnie do komendy, bo złapano kieszonkowca. Policjanci nijak nie mogli się z nim dogadać, więc poprosili mnie. Okazało się, że udawał głuchoniemego, bo myślał, że mu się upiecze. Gdyby któryś z policjantów choć trochę znał język migowy, szybko by się zorientował, że złodziej ich nabiera - wspomina Krystyna Marszałek i chwali swoich uczniów-dzielnicowych, że są pojętni i szybko się nauczyli migać.

Uważać z koniem

Policjanci przyznają, że na początku wszystko się im mieszało. - Bardzo dużo rąk się używa, aż palce bolą - wyznaje jeden z nich. Ale zaraz dodają, że łatwiej im się było nauczyć języka migowego niż \"normalnego\" niemieckiego czy angielskiego. - Bo nie ma gramatyki, odmian rzeczowników, przymiotników ani czasów. Gdy chcemy wyrazić, że coś było w przeszłości, używamy po prostu określeń wczoraj, miesiąc czy tydzień temu - opowiadają.

Wiedzą, jak zamigać: policjant, złodziej, ukraść, skrzywdzić, awantura. Budują sami za pomocą znaków niektóre zdania, np. \"idę na piwo\" albo \"koniak\". - Z koniakiem trzeba uważać, bo inaczej ktoś zrozumie, że \"idę po konia\" - poucza mnie jeden z dzielnicowych.

Pomysł, aby nauczyć się języka migowego, jak to zwykle bywa, podsunęło policjantom życie. - Nieraz bywało, że głuchoniemy, bez tłumacza, zgłaszał się do komisariatu, by powiadomić o przestępstwie. Albo policjanci interweniowali u takich osób w domach i nie mogli się porozumieć. Więc głuchoniemi pisali na kartkach, aby opowiedzieć, co się stało, policjant odpisywał. To wszystko długo trwa. I nie zawsze można zrozumieć, bo język mówiony i migowy się nie pokrywają - podkreśla Mariusz Nacewicz. Nie kryje, że dzielnicowi ze Starego Miasta mają większą motywację do nauki, bo na terenie im podległym mieści się siedziba Dolnośląskiego Oddziału Związku Głuchoniemych.

- Nieraz bywamy tam na różnych pogadankach, opowiadamy o zagrożeniach typu kieszonkowcy, oszuści, narkotyki w szkołach, przemoc. Język migowy bardzo by się przydał - uważa Anna Farmas, policjantka, która również chce się uczyć migać.

Ćwiczenie czyni mistrza

Kurs organizuje całkowicie bezpłatnie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej przy Podwalu 74.

- Chętnych na kurs było więcej, ale ktoś w końcu musiał pracować, gdy my się uczyliśmy - tłumaczy asp. Nacewicz.

Kurs skończyło czterech mundurowych. Pod koniec stycznia czeka ich jeszcze egzamin. Potem dostaną dyplom potwierdzający znajomość 500 słów w języku migowym.

Teraz nowe umiejętności utrwalają na warsztatach z głuchoniemymi i konsultacjach indywidualnych. - Oni sami uczą nas praktycznego języka. Jest trochę trudniej niż podczas kursu, bo \"migają\" szybciej niż nasza nauczycielka i znaki nieraz się mylą - przyznaje Nacewicz.

- 500 znaków to dość podstawowy zasób, ale wystarczy do prostej rozmowy. Zależy nam, aby więcej policjantów znało język migowy. Choć szybko się go zapomina, jeśli się nie ćwiczy - uważa Małgorzata Palmowska, kierowniczka Dolnośląskiego Oddziału Związku Głuchoniemych i tłumacz języka migowego.

Już za miesiąc kolejni policjanci zaczną zajęcia z języka migowego.

Żródło: www.gazeta.pl