» Dyskryminacja na warszawskiej uczelni

AWF stawia szlaban Agnieszce. Władze warszawskiej Akademii Wychowania Fizycznego ustaliły: osoby niepełnosprawne nie mogą studiować na tej uczelni. Nie do wiary - mówi min. Jolanta Banach, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych. I zapowiada interwencję u ministra edukacji oraz rzecznika praw obywatelskich. „Gazeta” o takiej decyzji Kolegium Rektorskiego AWF dowiedziała się z listu uczelni do Agnieszki Gryz , bohaterki naszego reportażu z „ Wysokich Obcasów” „Agnieszka zmienia przepisy”(list podpisał profesor Tadeusz Gałkowski , kierownik Zakładu Psychologii Rehabilitacyjnej i Pedagogiki Specjalnej AWF).
Agnieszka , trenująca szermierkę niesłysząca dziewczyna , od dzieciństwa walczy z bezdusznymi urzędnikami o możliwość nauki w „zwykłych” szkołach. W maju zdała maturę w bydgoskim liceum plastycznym i ubiegała się o przyjęcie na kilka uczelni. Już wie , że dostała się na poznański AWF i tamtejszą Akademię Sztuk Pięknych w Łodzi. Warszawski AWF nie dopuścił jej do egzaminów.
Władze uczelni postanowiły zamknąć drogę wszystkim niepełnosprawnym chcącym kształcić się na akademii. Prof. Gałkowski napisał do Agnieszki m.in. : „ Dowiedziałem się oficjalnie od dziekana Wydziału Rehabilitacji prof. Zbigniewa Lwa - Starowicza , że osoby z niepełnosprawnością nie mogą u nas studiować. Byłem zaskoczony i zbulwersowany tą wiadomością . Ta zasada narusza prawa konstytucyjne , i to jeszcze w Roku Osób niepełnosprawnych. Pamiętam przecież , że przed kilkoma laty ta sama Rada Wydziału , odpowiadając na pismo Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych , przyjęła uchwałę , że gotowa jest przyjąć trzech kandydatów z uszkodzonym narządem słuchu”.
Rozmawiamy z dziekanem prof. Lwem – Starowiczem. Pytamy o powody decyzji.-Uczelnia nie jest nastawiona przeciwko osobom niepełnosprawnych-zapewnia. Uznaliśmy jednak , że nie będziemy ich na razie przyjmować na studia. Główna przeszkoda to program nauczania. Jest on tak skonstruowany , że niepełnosprawni mu nie podołają. Chodzi np. o zajęcia praktyczne. Jednym z warunków przyjęć na naszą uczelnię jest pozytywne przejście testów sprawnościowych i zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia kandydata. Żeby przyjmować niepełnosprawnych , musielibyśmy zmienić te kryteria. I zrobimy to.
Przygotujemy kompleksowe zmiany programowe , wtedy będziemy otwarci na niepełnosprawnych studentów-tłumaczy.
Jednak poznański AWF od lat prowadzi rekrutację dla niepełnosprawnych.-Są różne rodzaje niepełnosprawności . Za każdym razem dostosowujemy program nauczania do możliwości konkretnego studenta – mówi Ryszard Strzelczyk , prorektor AWF w Poznaniu.
-Nie widzę żadnych przeszkód , żeby dawać szansę osobom z niepełnosprawnością . Na wydziale wychowania fizycznego studiuje u nas niedowidząca dziewczyna Anna Szymala , biegaczka z niedowładem ręki , kończy studia doktoranckie.
Co o decyzji warszawskiej uczelni sądzi min. Jolanta Banach? -Trudno mi uwierzyć , że to się dzieje naprawdę. Jestem przerażona i natychmiast , choć jestem na urlopie , zwrócę się z prośbą do rzecznika praw obywatelskich oraz minister edukacji Krystyny Łybackiej o podjęcie działań w tej sprawie. To dyskryminacja , różnicowanie ludzi . Każdy , kto padł ofiarą tej krzywdzącej i skandalicznej decyzji władz AWF, może domagać się zadośćuczynienia na drodze sądowej.
MARCIN KOWALSKI , KATARZYNA STASZAK „Gazeta Wyborcza” Czwartek 7 sierpnia 2003

DLA GAZETY

PIOTR PAWŁOWSKI
prezes Stowarzyszenia Przyjaciół
Integracji „ Integracja”

Ręce opadają . Sprawa nadaje się tylko do rzecznika praw obywatelskich. Przy warszawskim AWF działa sportowy klub integracyjny. Jego zawodnicy przywożą medale z zawodów najwyższej rangi , a władze uczelni popełniają taki błąd! Chodzi chyba o to , żeby niepełnosprawni pracowali przy produkcji szczotek w spółdzielniach inwalidów. Takie decyzje podcinają skrzydła nie tylko tym niepełnosprawnym , którzy chcą studiować , rozwijać się i kształcić. To cios dla całego środowiska.
not. MKO
KIM JEST AGNIESZKA GRYZ
20-latka z Bydgoszczy od urodzenia nie słyszy. Jej rodzice , chcąc umożliwić jej życie w środowisku ludzi słyszących , sami nauczyli ją mowy. Wywalczyli córce miejsce w zwykłym przedszkolu , a potem w sportowej szkole podstawowej i liceum plastycznym. Cztery lata temu Agnieszka zaczęła trenować szermierkę. Kiedy odniosła pierwszy sukces , komisja lekarska w przychodni sportowej zabroniła jej udziału w kolejnych zawodach. Agnieszka zwróciła się wówczas do „Gazety” z prośbą o pomoc. Prof. Smorawiński , krajowy konsultant z zakresu medycyny sportowej , uznał ją za zdolną do uprawiania szermierki.
KS

„GAZETA WYBORCZA” 2003/08/07

2) Szlaban Agnieszce-cd.
AWF dyskryminuje
Władze warszawskiej Akademii Wychowania Fizycznego ustaliły , że osoby niepełnosprawne nie mogą studiować na tej uczelni. „Gazeta „ opisała wczoraj przypadek uzdolnionej bydgoskiej szablistki – niesłyszącej Agnieszki Gryz , która bezskutecznie starała się o przyjęcie na tę uczelnię

KATARZYNA STASZAK: Czy AWF łamie prawo?

ANDRZEJ MALANOWSKI- dyrektor zespołu prawa konstytucyjnego i międzynarodowego w biurze rzecznika praw obywatelskich- Tak. Konstytucja gwarantuje równy dostęp do edukacji wszystkim obywatelom. Nie można generalnie uniemożliwiać niepełnosprawnym studiowania. Bez wątpienia jest to dyskryminacja. Warszawska AWF jest przecież publiczną szkołą utrzymywaną ze środków budżetowych , tym bardziej więc decyzja jej władz może budzić zastrzeżenia.

Uczelnia twierdzi , że niepełnosprawni nie podołają programowi nauczania.
-Jeśli ktoś z powodu swojej niepełnosprawności rzeczywiście nie może trenować jakiejś dyscypliny sportu , to powinien dostać konkretnie uzasadnienie odmowy przyjęcia na wybraną specjalizację. Niedopuszczalna jest odpowiedź : „ Nie możesz u nas studiować , bo jesteś niepełnosprawny”. Oprócz dyskryminacji mamy tu obrażanie godności człowieka.
A godność wedle konstytucji jest źródłem wszelkich praw i wolności.

Co w tej sprawie zrobi rzecznik praw obywatelskich?
-Nie mamy formalnych możliwości , żeby natychmiast nakazać akademii przyjmować niepełnosprawnych. Rzecznik będzie jednak rozmawiał z władzami uczelni. Na wniosek pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych minister Jolanty Banach zrobi to też minister edukacji Krystyna Łybacka. Nie bez znaczenia jest upublicznienie sprawy przez „Gazetę”. Wspólnie skłonimy AWF do zmiany decyzji.

Rozmawiała KATARZYNA STASZAK –8 sierpnia 2003

3) Rektor AWF o nieprzyjmowaniu niepełnosprawnych
LISTY

Nie przyjmujemy w trosce
Nawiązując do artykułu „AWF stawia szlaban Agnieszce” z 7 sierpnia pragnę odnieść się do kilku ogólnych problemów związanych z podjęciem studiów na AWF przez osoby niepełnosprawne .(...)
Odmowa prawa do podjęcia studiów , a także wykonywanie zawodu na podstawie dyplomu magistra wychowania fizycznego nie wynika z dyskryminacji osób niepełnosprawnych , lecz z wymagań zdrowotnych , które muszą być spełnione przy wykonywaniu zawodu.
Podobne regulacje obowiązują w uczelniach innego rodzaju , na przykład na akademiach medycznych.
Sprawy badań lekarskich kwalifikujące niezdolność do studiów w uczelniach wychowania fizycznego reguluje rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z 15 września 1997 roku. Określa ono nie tylko niepełnosprawność , lecz także pewne choroby (...) , które są bezwzględnymi przeciwwskazaniami dla kandydatów , którzy w trakcie praktycznej nauki zawodu lub studiów są narażeni na działanie czynników szkodliwych , uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia.
Studia na AWF w Warszawie prowadzone są na trzech kierunkach i we wszystkich przypadkach wymagają opanowania określonej wiedzy teoretycznej (np. z anatomii , fizjologii, psychologii) oraz nabycia umiejętności praktycznych , na przykład z pływania , koszykówki , narciarstwa.
Zapewnienie bezpieczeństwa osobie niepełnosprawnej na wszystkich zajęciach praktycznych to niemożliwe (...), zwłaszcza w sytuacjach ekstremalnych podczas zajęć na wodzie czy w górach.
Drugi problem związany z podjęciem pełnych studiów osób niepełnosprawnych w uczelniach wychowania fizycznego to uprawnienia , jakie uzyskują absolwenci tych studiów.
Dyplom magistra wychowania fizycznego upoważnia do prowadzenia wszelkich zajęć z zakresu kultury fizycznej i nie jest obwarowywany żadnymi zastrzeżeniami.
Podobnie tytuł zawodowy magistra fizjoterapii nie może być zawężany do wykonywania tylko niektórych zabiegów rehabilitacyjnych.
Można zatem stwierdzić , że brak zgody na studia dla osób niepełnosprawnych w uczelniach wychowania fizycznego wynika z troski o zdrowie i bezpieczeństwo zarówno podczas zajęć programowych , jak i odpowiedzialności za bezpieczeństwo osób im powierzonych w dalszej ich pracy zawodowej.(...)
Nie oznacza to jednak , że AWF w Warszawie nie ma propozycji podnoszenia kwalifikacji kierowanej do osób niepełnosprawnych. Mamy bogatą ofertę kursów instruktorskich przygotowujących do wykonywania określonego zawodu , na przykład masażysty.(...)

REKTOR AWF w WARSZAWIE
PROF. DR HAB. ANDRZEJ WITT
„Gazeta Wyborcza“ 11.08.2003

4) MINISTER CHCE WYJAŚNIEŃ-11.08.2003

Po artykule w „Gazecie” MENiS chce wyjaśnień od warszawskiej AWF , czy w rekrutacji studentów kieruje się zasadą nieprzyjmowania osób niepełnosprawnych.

W ubiegłym tygodniu opisaliśmy losy Agnieszki Gryz , trenującej szermierkę niesłyszącej dziewczyny , absolwentki bydgoskiego liceum plastycznego. Dostała się do poznańskiej AWF i tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Tymczasem warszawska AWF w ogóle nie dopuściła jej do egzaminów. Władze tej uczelni postanowiły zamknąć drogę wszystkim niepełnosprawnym chcącym się tu kształcić. Uczelnia tłumaczy , że przeszkodą jest program nauczania tak skonstruowany , że niepełnosprawni mu nie podołają.

-Czekamy na wyjaśnienia. Jeśli uczelnia przyjęła taką zasadę , to my się na nią nie możemy zgodzić. Łamałaby prawo równego dostępu do nauki , a przecież mamy właśnie Rok Osób Niepełnosprawnych. Poza tym kilka lat temu Sejm uchwalił Kartę Praw Osób Niepełnosprawnych , w której także zapisano prawo do nauki- mówi „Gazecie” wiceminister edukacji Adam Giersz, Dodaje , że najlepszy przykład , jak traktować chcące studiować osoby niepełnosprawne , dała poznańska AWF, której senat upoważnił wydziały do indywidualnego dostosowywania programu nauki i wymagań egzaminacyjnych dla studentów niepełnosprawnych.