Fizjologia

21Kolor skóry i włosów człowieka jest uzależniony od ilości ciemnego barwnika zwanego melaniną. Miejscem wytwarzania melaniny są komórki występujące w warstwie podstawnej naskórka i mieszkach włosowych. Poprzez drzewkowate odgałęzienia melanocytów barwnik skórny wydostaje się do komórek warstwy kolczystej. Tak więc warstwa rogowaciejącego naskórka jest wybarwiona i w zależności od ilości barwnika ma odcień od jasnego do czarnego. Ilość komórek wytwarzających melaninę jest stała, zarówno w skórze białej, jak i czarnej. Różnica polega tylko na ilości barwnika wytwarzanego przez malenocyty. Jako ciekawostkę można podać, że w skórze czarnej melanocyty spotyka się również w warstwie kolczystek. Oprócz melaniny we włosach niektórych osobników można spotkać barwnik zwany feomelaminą, który nadaje włosom barwę rudą. W procesie wytwarzania melaniny dużą rolę odgrywają takie czynniki jak promieniowanie nadfioletowe (opalanie, czyli zwiększone działanie tych promienie przyśpiesza wytwarzanie melaniny). Czynność gruczołów wewnątrzwydzielniczych (przysadka mózgowa produkuje hormon pobudzający wytwarzanie melaniny). Nasz naturalny zewnętrzny płaszcz, jakim jest skóra, chroniąc narządy wewnętrzne przed szkodliwym wpływem czynników zewnętrznych, jest stale narażony na odbieranie wrogich również i dla niego bodźców z otaczającego świata. Oczywiście nie jest to dla skóry obojętne. W miarę upływu czasu, przez dziesiątki lat, jej zdolności adaptacyjne stopniowo wyczerpują się i powstają widoczne zmiany, których ostatnim najsmutniejszym obrazem jest skóra starcza. Z czynników zewnętrznych mających istotny wpływ na procesy starzenia się skóry najważniejsze to: promieniowanie ultrafioletowe; wiatr; skrajne temperatury; zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego. Czynnik środowiskowe istotny wpływ przede wszystkim na skórę odsłoniętą (twarz, dekolt, dłonie, kark). Na urodę i ładny wygląd w przyszłości, trzeba zacząć pracować już dziś. Przy zaniedbaniu codziennej higieny i kosmetyki pielęgnacyjnej bezcelowe są sporadyczne wizyty w gabinetach kosmetycznych. Nie spodziewajmy się wtedy za wiele, żadna kosmetyczka mimo wiedzy i najszczerszych chęci nie zlikwiduje zaniedbań sprzed lat, nie dokona cudu. A więc „zarabiajmy” na swój wygląd codziennym, mądrym i systematycznym pielęgnowaniem cery. Gruczoły łojowe rozwijają się w okresie dojrzałości płciowej. Hormony płciowe działają na wydzielanie łoju i dlatego w okresie pokwitania obserwuje się zwiększoną jego ilość na skórze. Intensywne wydzielanie łoju maleje u osób starych. Wzrost temperatury otoczenia przyśpiesza wydzielanie łoju, w którego skład wchodzą liczne kwasy tłuszczowe. Przyjmuje się, że łój to tworzący tak zwany płaszcz tłuszczowy skóry hamuje rozwój bakterii i grzybów oraz uszczelnia naskórek, przez co zmniejsza jego rozpuszczalność dla wody i substancji chemicznych. Można więc uznać, iż łój ma dla skóry znaczenie ochronne. Mycie powoduje usunięcie płaszcza tłuszczowego, który regeneruje się od 1 do 3 godzin. Najbardziej intensywne wydzielanie łoju występuje w miejscach łojotokowych to znaczy na skórze czoła, w okolicy nosa, na brodzie, między łopatkami i na mostku. Wydzielanie łoju może być szczególnie uciążliwie zwłaszcza latem i szczególnie, jeśli chodzi o nastolatków. Wtedy obserwuje się wzmożone nasilenie wydzielanie łoju, co sprawia, że skóra wygląda nieestetycznie, ale można temu zapobiegać. Najlepsze są do tego preparaty, które działają także antybakteryjnie i odświeżająco oraz matująco.