Czynnośc resorbcyjna

19Przenikanie substancji chemicznych z powierzchni skóry w jej głębsze warstwy ma duże znaczenie zarówno w lecznictwie dermatologicznym, jak i kosmetyce. Istnieją dwie zasadnicze drogi, którymi substancje dostają się do skóry, przez naskórek (związki chemiczne rozpuszczalne w wodzie); przez mieszki włosowe i gruczoły łojowe (substancje rozpuszczalne w tłuszczach). Płaszcz tłuszczowy skóry i warstwa rogowa naskórka tworzą barierę, która utrudnia przenikanie. Usunięcie warstwy łoju, przez zmycie ciepłą wodą z mydłem, lub usunięcie warstwy rogowej naskórka, przez zastosowanie odpowiednich zabiegów kosmetycznych (peeling), zdecydowanie zwiększa resorbcję. Dla uzyskania lepszych warunków wchłaniania stosuje się również masaż, który oprócz czysto mechanicznej kompresji powoduje przekrwienień skóry. Skóra dobrze ukrwiona jest jednocześnie bardziej przepuszczalna. Maceracja naskórka i podniesienie temperatury otoczenia powoduje wybitny wzrost przepuszczalności skóry. Wykorzystywano to w dermatologii, przez stosowanie tak zwanych opatrunków okluzyjnych (nakładanie preparatów leczniczych pod folię). Energia słoneczna docierająca do ziemi składa się z promieni świetlnych o różnej długości (podczerwień, pasmo promieni widzialnych, ultrafiolet). Intensywność działania promieni słonecznych jest uzależniona od odległości Słońca od Ziemi i dlatego bywa największa w lecie, a wciągu dnia w południe. Ponieważ na intensywność nasłonecznienia wpływa grubość i stopień zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, więc intensywność przenikania promieni wzrasta w górach, a maleje w rejonach, gdzie powietrze jest zadymione. Promienie ultrafioletowe, chociaż stanowią około 1% promieniowania słonecznego, mają największe znaczenie dla skóry. Są one niewidzialne i w sprzyjających warunkach mogą docierać do Ziemi, mimo wydawałoby się niesłonecznej pogody, podczas na przykład niewielkiego zamglenia. Niezabezpieczenie skóry (szczególnie wrażliwej) w takich sytuacjach może doprowadzić do dotkliwych oparzeń. Skóra stanowiąca barierę przed promieniowaniem słonecznym reaguje w sposób widoczny przede wszystkim na ultrafiolet. Po okresie utajenia, trwającego do kilku godzin, można zauważyć rumień. Promienie ultrafioletowe uszkadzają komórki warstwy kolczystej, z których wydostające się substancje powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych.