Archeologia

9Archeologia eksperymentalna nazywana jest inaczej archeologią doświadczalną. Jest to jedna z rozlicznych metod, jakie znajdują zastosowanie w archeologii. W jej obrębie natomiast wykorzystywane są rozmaite sposoby. Ma ona za zbadanie stosowanych kiedyś technologii w rozmaitych dziedzinach życia, takich jak między innymi budownictwo, rolnictwo i tym podobne – a odbywa się to poprzez ich zrekonstruowanie. Odtwarza się mieszkalne konstrukcje, narzędzia, przedmioty codziennego użytku i tak dalej, przy czym robi się to dokładnie w taki sam sposób, jak robili ludzie w epoce, z której przedmioty podlegają rekonstrukcji. Jest kilka bardzo znanych na świcie przykładów, gdzie została zastosowana archeologia doświadczalna. W naszym kraju zdecydowanie najlepszym przykładem jest znajdujące się w Biskupinie Muzeum Archeologiczne. Jeśli natomiast chodzi o inne państwa, koniecznie trzeba w tym miejscu wymienić zlokalizowaną w Wielkiej Brytanii w Buster starożytna farmę oraz duńskie Centrum Doświadczalne Lejre. Sampling bardzo często określany jest mianem samplingu probabilistycznego. Jest to jedna z wykorzystywanych przez archeologów metod pracy, a uściślając – sampling zaliczany jest do sposobów przeprowadzania powierzchniowych badań. Należy do grupy metod niedestrukcyjnych. Znajduje zastosowanie przede wszystkim w takich sytuacjach, kiedy przeprowadzenie badań z jakiegoś powodu potrzebne jest „na już”, ale po pierwsze – nie ma czasu na prowadzenie dłuższych badań, zaś po drugie – brakuje na ten cel również pieniędzy. Metoda ta bazuje na teorii prawdopodobieństwa. Stosowane są w niej sposoby statystyczne. Robi się to na jakimś fragmencie obszaru, który ma się stać przedmiotem archeologicznych badań. Na tej z kolei podstawie wysnuwane są wnioski dotyczące całego rejonu badawczego. W zakresie samplingu wyodrębnić można kilka jego rodzajów – poszczególne z nich uzależnione są od tego, jaka próba statystyczna zostanie w tym celu wybrana. Sampling uchodzi za dosyć kontrowersyjny sposób badawczy. Do grupy najbardziej istotnych metod stosowanych przez archeologów w terenie są tak zwane wykopaliska archeologiczne. Polega ona na tym, iż obszar wyznaczony uprzednio jako stanowisko archeologiczne jest bardzo szczegółowo przeszukiwany – fachowo mówi się o tym w ten sposób, iż dokonuje się podziału stanowiska na jednostki stratygraficzne – począwszy od najmłodszej. Wyodrębnia się dwa podstawowe typy wykopalisk archeologicznych. Pierwsze w z niech to wykopaliska badawcze, które przeprowadza się w celach tylko i wyłącznie naukowych. Obejmują one swoim zakresem te stanowiska, które nie są zagrożone. Drugim rodzajem wykopalisk są wykopaliska ratownicze i te dotyczą tych stanowisk, którym grozi zniszczenie. W obrębie wykopalisk ratowniczych wyróżnia się wyprzedzające oraz interwencyjne. Generalnie rzecz biorąc, wszystkie odmiany wykopalisk stosowane w archeologii zaliczane są metod destrukcyjnych. Z tego względu znajdują zastosowanie dopiero wtedy, kiedy wyczerpane zostaną inne możliwości.